SGR vier Wêrelddag vir Vlugtelinge

africaflag_1792007c

Tydens die Algemene Vergadering op 4 Desember 2000 het die Verenigde Nasies 20 Junie as Wêrelddag vir Vlugtelinge verklaar, met die doel om bewustheid te skep oor die benarde posisie waarin vlugtelinge hulle bevind en steeds hul eie lande verlaat – nie uit eie keuse nie, maar as gevolg van gewapende konflik en politieke verdrukking.

In die lig van Wêrelddag vir Vlugtelinge wil die Sentrum vir Grondwetlike Regte, in die gees van ons Grondwet, ‘n beroep doen op die regering en alle Suid-Afrikaners om verdraagsaamheid en respek vir fundamentele regte, soos vervat is in ons Handves van Menseregte, na te streef en te vestig.

Suid-Afrika het beide die Konvensie met Betrekking tot die Status van Vlugtelinge van 1951 en die aanvullende Protokol met Betrekking tot die Status van Vlugtelinge van 1967 onderteken ná sy toetreding in 1996. Hierdie internasionale instrumente gee uitvoering aan artikel 14 van die Universele Verklaring van Menseregte van 1948 deur die internasionale wetlike raamwerk te skep vir die beskerming van vlugtelinge deur, onder andere, die reg van persone te erken om om asiel aansoek te doen teen vervolging in ander lande, die term “vlugteling” te definieer, die regte van vlugtelinge te bepaal en deur die wetlike verpligtinge van die lande wat as partye toegetree het, uiteen te sit. Die Konvensie maak ook voorsiening vir die instelling van minimum standaarde vir die behandeling van vlugtelinge. Die Konvensie is egter nie van toepassing op individue teen wie daar ernstige besware is nie – indien hulle oorlogsmisdade, misdade teen die mensdom, ernstige nie-politieke oortredings begaan het, of skuldig is aan dade wat strydig is met die doelwitte en beginsels van die Verenigde Nasies. Daar is geen rede of regverdiging om vlugtelingstatus te verleen aan laasgenoemde individue nie.

Wat ons Grondwet betref, is Suid-Afrika deur sy internasionale verpligtinge verbind – insluitend verpligtinge in terme van die Konvensie met Betrekking tot die Status van Vlugtelinge van 1951 en die daaropvolgende protokol. Die regering het dus ‘n plig om vlugtelinge te ontvang, te beskerm en te behandel op ‘n menslike wyse soos vereis deur die Konvensie vereis word. Daarbenewens beskerm ons Grondwet en die Handves van Menseregte die regte van almal in Suid-Afrika – insluitend vlugtelinge – wat beteken dat almal gelyk is voor die reg en die reg op gelyke beskerming en voordeel van die wet het. Dit beteken natuurlik ook dat almal in Suid-Afrika die wet moet nakom sodra hul in Suid-Afrika is.

Dit is die grondwetlike plig van die regering om die regte van vlugtelinge in Suid-Afrika te respekteer, maar dit is inderdaad ook die plig van elke Suid-Afrikaner en elke ander individu wat in Suid-Afrika teenwoordig is om die waardes te bevorder – insluitende verdraagsaamheid en respek – wat onderliggend is aan ‘n oop en demokratiese samelewing wat gebaseer is op menswaardigheid, gelykheid en vryheid. Om die regte wat in ons Grondwet vasgelê is, op te eis, moet ons ook die regte van ander respekteer, of jy nou ‘n gebore Suid-Afrikaner is, of ‘n buitelander wat ons beskerming benodig teen onreg en onmenslikheid.

Gepos Bon Carolyne Ahiambo Ngara vlugtelinge in Suid-Afrika